คอนแทคเลนส์ ใส่ยังไงให้ปลอดภัยกับดวงตา?

คอนแทคเลนส์เป็นตัวช่วยสำหรับผู้ที่มีปัญหาสายตา รวมถึงผู้ที่ต้องการความคล่องตัวในชีวิตประจำวันโดยไม่ต้องสวมแว่นตา แต่เนื่องจากคอนแทคเลนส์สัมผัสกับกระจกตาโดยตรง หากเลือกคอนแทคเลนส์ไม่เหมาะสม ใส่เป็นเวลานาน หรือดูแลรักษาไม่ถูกวิธี ก็อาจทำให้เกิดอาการระคายเคือง ตาแดง หรือเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อบริเวณกระจกตาได้

สำหรับคนที่จำเป็นต้องใส่คอนแทคเลนส์เป็นประจำ จึงควรรู้ตั้งแต่วิธีเลือกคอนแทคเลนส์ วิธีใช้งานที่ถูกต้อง ไปจนถึงสัญญาณผิดปกติที่บอกว่าควรหยุดใส่และเข้าพบจักษุแพทย์

สารบัญบทความ

เลือกคอนแทคเลนส์อย่างไรให้เหมาะกับดวงตา?

การเลือกคอนแทคเลนส์ไม่ควรพิจารณาเฉพาะค่าสายตาเท่านั้น เพราะคอนแทคเลนส์แต่ละรุ่นมีรายละเอียดแตกต่างกัน ทั้งความโค้ง ขนาด วัสดุ และคุณสมบัติในการให้ออกซิเจนผ่านเลนส์ ซึ่งล้วนมีผลต่อความพอดีและความสบายขณะสวมใส่

นอกจากค่าสายตาแล้ว ควรพิจารณาค่าต่าง ๆ บนผลิตภัณฑ์ เช่น

BC (Base Curve) ค่าความโค้งของคอนแทคเลนส์ ซึ่งควรเหมาะสมกับความโค้งของกระจกตา
DIA (Diameter) ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของคอนแทคเลนส์
วัสดุของเลนส์ คอนแทคเลนส์แต่ละชนิดผลิตจากวัสดุที่มีคุณสมบัติแตกต่างกัน
Dk และ Dk/t ค่าที่เกี่ยวข้องกับความสามารถในการให้ออกซิเจนผ่านคอนแทคเลนส์

ดังนั้น หากไม่แน่ใจว่าคอนแทคเลนส์แบบใดเหมาะกับดวงตาของตนเอง ควรตรวจตาและรับคำแนะนำจากจักษุแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญก่อนเลือกใช้งาน

ค่า Dk และ Dk/t ของคอนแทคเลนส์คืออะไร?

กระจกตาไม่มีหลอดเลือดมาหล่อเลี้ยงโดยตรง จึงต้องได้รับออกซิเจนจากอากาศเป็นหลัก เมื่อใส่คอนแทคเลนส์ เลนส์จะปกคลุมอยู่บนผิวกระจกตา คุณสมบัติในการให้ออกซิเจนผ่านเลนส์จึงเป็นอีกปัจจัยที่ควรพิจารณา

Dk เป็นค่าที่ใช้บอกความสามารถในการให้ออกซิเจนผ่านวัสดุของคอนแทคเลนส์ ขณะที่ Dk/t คำนึงถึงความหนาของตัวเลนส์ร่วมด้วย จึงสะท้อนการส่งผ่านออกซิเจนของตัวคอนแทคเลนส์ที่สวมใส่

ผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์จึงสามารถสังเกตข้อมูลเหล่านี้บนกล่องหรือรายละเอียดของผลิตภัณฑ์ประกอบการเลือกได้ แต่ไม่ควรใช้ค่า Dk หรือ Dk/t เพียงอย่างเดียวในการตัดสินว่าคอนแทคเลนส์รุ่นใดเหมาะกับตนเอง

คอนแทคเลนส์รายวันกับรายเดือน แบบไหนดีกว่า?

หากเลือกได้ คอนแทคเลนส์แบบรายวันเป็นอีกทางเลือกที่ช่วยลดขั้นตอนในการดูแลรักษาเลนส์ เนื่องจากเป็นการเปิดเลนส์คู่ใหม่มาใช้และทิ้งหลังใช้งาน ไม่ต้องนำเลนส์กลับมาล้าง แช่ หรือเก็บไว้ใช้ซ้ำ จึงช่วยลดปัญหาที่อาจเกิดจากการดูแลเลนส์ไม่ถูกวิธี รวมถึงการสะสมของคราบบนคอนแทคเลนส์จากการใช้ซ้ำ

ส่วนคอนแทคเลนส์รายเดือนหรือชนิดที่สามารถใช้ซ้ำได้ จำเป็นต้องดูแลความสะอาดอย่างเคร่งครัด ทั้งการทำความสะอาดเลนส์ การใช้น้ำยาสำหรับคอนแทคเลนส์ และการดูแลตลับใส่เลนส์ รวมถึงต้องเปลี่ยนคอนแทคเลนส์ตามระยะเวลาที่ผู้ผลิตกำหนด

ไม่ควรใส่คอนแทคเลนส์นานเกินไป

แม้จะใส่คอนแทคเลนส์แล้วรู้สึกสบายตา ก็ไม่ควรใส่ติดต่อกันเป็นเวลานานเกินความจำเป็น เมื่อกลับถึงบ้านหรือไม่จำเป็นต้องใช้คอนแทคเลนส์แล้ว ควรถอดออกและเปลี่ยนมาใส่แว่นตา เพื่อให้ดวงตาได้พักจากการใส่เลนส์

ที่สำคัญ ไม่ควรใส่คอนแทคเลนส์นอน เพราะขณะหลับกระจกตาจะได้รับออกซิเจนน้อยลงอยู่แล้ว การมีคอนแทคเลนส์ปกคลุมกระจกตาเพิ่มเติมอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาที่ดวงตาและการติดเชื้อได้

ใส่คอนแทคเลนส์แล้วตาแดง เคืองตา ควรทำอย่างไร?

หากระหว่างใส่คอนแทคเลนส์เริ่มมีอาการ ตาแดง เคืองตา หรือรู้สึกไม่สบายตา ไม่ควรฝืนใส่ต่อ ควรถอดคอนแทคเลนส์ออกและพักการใช้งานก่อน หากอาการไม่ดีขึ้น มีอาการมากขึ้น หรือมีความผิดปกติอื่นร่วมด้วย ควรเข้ารับการตรวจจากจักษุแพทย์เพื่อหาสาเหตุ

อาการแบบไหนควรพบจักษุแพทย์ทันที?

ผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์ควรสังเกตความผิดปกติของดวงตาอยู่เสมอ โดยเฉพาะหากพบอาการ เช่น

มีขี้ตาผิดปกติ
ตาแดงมาก
ตาสู้แสงไม่ได้หรือแพ้แสงมาก
ปวดตา
ตามัว
การมองเห็นลดลง

หากมีอาการเหล่านี้ ควรถอดคอนแทคเลนส์และเข้าพบจักษุแพทย์ทันที ไม่ควรรอดูอาการหรือฝืนใส่คอนแทคเลนส์ต่อ เนื่องจากอาจเป็นสัญญาณของการอักเสบหรือการติดเชื้อที่ต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม

ใส่คอนแทคเลนส์เป็นประจำ ควรตรวจสุขภาพตาทุกปี

แม้จะใส่คอนแทคเลนส์ได้ตามปกติและไม่มีอาการผิดปกติ ผู้ที่ใช้คอนแทคเลนส์เป็นประจำก็ควร ตรวจสุขภาพตาอย่างน้อยปีละครั้ง เพื่อประเมินสุขภาพของกระจกตาและผิวดวงตา รวมถึงตรวจสอบว่าค่าสายตาและคอนแทคเลนส์ที่ใช้อยู่ยังเหมาะสมหรือไม่

การตรวจเป็นประจำยังช่วยให้พบความผิดปกติบางอย่างได้ตั้งแต่ระยะแรก ก่อนที่จะเริ่มมีอาการชัดเจน

ใส่คอนแทคเลนส์อย่างไรให้ปลอดภัย?

การใส่คอนแทคเลนส์สามารถทำได้อย่างปลอดภัย หากเลือกเลนส์ให้เหมาะสมกับดวงตา สังเกตค่า BC, DIA วัสดุ และค่า Dk/Dk/t ประกอบการเลือก หากเลือกได้อาจพิจารณาคอนแทคเลนส์แบบรายวันเพื่อลดขั้นตอนในการดูแลเลนส์

ขณะเดียวกันควรหลีกเลี่ยงการใส่คอนแทคเลนส์นานเกินไป ไม่ใส่นอน ไม่ใช้น้ำประปาล้างเลนส์ และไม่ใส่คอนแทคเลนส์ว่ายน้ำ หากเริ่มตาแดงหรือเคืองตาควรถอดพัก และหากมีขี้ตาผิดปกติ ตาแดงมาก ตาสู้แสงไม่ได้ ปวดตา หรือตามัว ควรพบจักษุแพทย์ทันที

ที่สำคัญ ผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์เป็นประจำ อย่าลืมตรวจสุขภาพตาทุกปี เพื่อให้สามารถใช้คอนแทคเลนส์ได้อย่างเหมาะสมและดูแลสุขภาพดวงตาในระยะยาว สามารถเข้ารับคำปรึกษาและตรวจสุขภาพตากับทีมจักษุแพทย์ที่โรงพยาบาลจักษุ อินซ์ เพื่อรับการประเมินอย่างละเอียดและวางแผนการดูแลที่เหมาะกับคุณ

ช่องทางการติดต่อ